| ดวงดาวแรกที่ผู้ที่เริ่มต้นหัดดูดาวควรรู้จักก็คือ
"ดาวเหนือ (Polaris)" ดาวดวงนี้อยู่ทางทิศเหนือ อยู่สูงจาก
ขอบฟ้าเท่ากับละติจูดของผู้สังเกตพอดี เช่น ถ้า ผู้สังเกตอยู่ที่เชียงใหม่ซึ่งละติจูดประมาณ
18 องศา ดาวเหนือก็จะ อยู่ในทิศเหนือและสูงจากขอบฟ้า 18 องศาพอดี ดาวเหนือเป็นดาวที่เป็นขั้วของท้องฟ้า
ถ้าสังเกตคร่าว ๆ จะพบว่า ดาวเหนือไม่เคลื่อนที่เลย ต่างจากดาวดวงอื่น
ๆ ที่เคลื่อนที่ขึ้นทางทิศตะวันออกและตกทางทิศตะวันตก ถ้าสังเกต ดาวฤกษ์อื่น
ๆ ที่อยู่ใกล้ดาวเหนือ จะพบว่าดาวเหล่านั้นเคลื่อนที่รอบดาวเหนือ ดาวเหนือเป็นดาวฤกษ์ที่ไม่สว่างมาก
สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
ต่อไปลองหัดดูกลุ่มดาว ลองหมุนแผนที่ดาวตามวัน-เวลาที่ต้องการดูดาว
แล้วตรวจสอบดูว่าวัน-เวลานั้นมีกลุ่ม ดาวใดที่น่าสังเกตบ้าง ขึ้นอยู่ทิศไหน
อยู่สูงจากขอบฟ้าเท่าใด แล้วจึงเริ่มค้นหากลุ่มดาวที่ปรากฏอยู่บนท้องฟ้าจริง
โดยเริ่มที่กลุ่มดาวที่ดูได้ง่าย ๆ ก่อน
สมมติว่าช่วงที่ออกไปดูดาวเป็นช่วงฤดูหนาว ประมาณกลางเดือนธันวาคม
ช่วงเวลานี้เป็นช่วงที่ดีช่วงหนึ่ง สำหรับการดูดาว ถึงแม้ว่าอากาศจะหนาวเยือกเย็นไปหน่อย
แต่ท้องฟ้าจะโปร่ง ปราศจากเมฆ ตอนกลางคืนดาวน้อย ใหญ่ปรากฏระยิบระยับเต็มท้องฟ้า
สามารถมองเห็น "ทางช้างเผือก (Milky Way)" เป็นแถบขาวพาดท้องฟ้า
แถบขาวนี้แท้จริงแล้วประกอบด้วยดาวจำนวนมหาศาล และอยู่ไกลจากเรามาก
ในตอนค่ำจะเห็นกลุ่มดาวที่น่าสนใจมากมาย อาทิ กลุ่มดาวนายพราน กลุ่มดาวสุนัขใหญ่
กลุ่มดาวค้างคาว กลุ่ม ดาวม้าปีก กลุ่มดาวสารถี เป็นต้น กลุ่มดาวเหล่านี้ประกอบด้วยดาวฤกษ์สว่างมากหลายดวง
มองดูได้โดยใช้ความ พยายามไม่มากนัก ความจริงแล้วกลุ่มดาวฤกษ์ทั้ง
88 กลุ่ม ล้วนเป็นชื่อจินตนาการของเหล่าเทพ มนุษย์ สัตว์ และสิ่งของต่าง
ๆ ที่เกี่ยวข้องในเทพนิยายกรีก ดังนั้นการฝึกดูดาวพร้อมกับการศึกษาหาความรู้เกี่ยวกับนิยายดาว
ก็จะทำให้การดูดาวมีรสชาติเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยทีเดียว
นอกจากการศึกษากลุ่มดาวแล้วนักดูดาวยังควรรู้จักชื่อดาวสว่างที่น่าสนใจ
ที่ปรากฏบนท้องฟ้ามากมาย อาทิ ดาวซิริอุส (Sirius) ดาวบีเทลจุส (Betelgeuse)
ดาวไรเจล (Rigel) ดาวอัลดีบาแรน (Aldebran) เป็นต้น
กลุ่มดาว 12 ราศี ตั้งแต่กลุ่มดาวราศีมังกรจนถึงกลุ่มดาวราศีธนู เป็นกลุ่มดาวที่ผู้รักการดูดาวทั้งหลายควรฝึกดู
ให้เป็น บางครั้งจะพบว่ามีดาวเคราะห์หลายดวงปรากฏอยู่ตามกลุ่มดาว 12
ราศีนี้ เช่น ดาวเสาร์ ดาวพฤหัสบดี ดาวอังคาร เป็นต้น ดาวเคราะห์เหล่านั้นจะย้ายตำแหน่งไปเรื่อย
ๆ ตามกลุ่มดาวทั้ง 12 ราศีนี้
เมื่อดูกลุ่มดาวและดาวเคราะห์เป็นแล้ว คราวนี้นักดูดาวคงต้องการกล้องดูดาว
เพื่อที่จะได้ศึกษารายละเอียดของ วัตถุท้องฟ้าชนิดต่าง ๆ เช่น รายละเอียดของดาวเคราะห์
ซึ่งเมื่อส่องด้วยกล้องดูดาวแล้ว อาจสังเกตเห็นลักษณะพื้น ผิวของดาวเคราะห์
วงแหวนของดาวเคราะห์บางดวง หรือดวงจันทร์บริวารของดาวเคราะห์บางดวง
เป็นต้น กล้องดูดาวขนาดปานกลาง อาจทำให้นักดูดาวเห็นรายละเอียดของกาแล็กซี่
ซึ่งเป็นอาณาจักรของดาวฤกษ์ขนาด มหึมา ในเนบิวลาซึ่งเป็นแหล่งก๊าซไฮโดรเจนจำนวนมหาศาล
และเป็นแหล่งกำเนิดของดาวฤกษ์ กระจุกดาวซึ่งดาว หลายร้อยหลายพันดวงมารวมกลุ่มอยู่ใกล้กัน
นักดูดาวที่มีฝีมือในการถ่ายภาพ อาจลองฝึกถ่ายภาพดาวและวัตถุท้องฟ้าชนิดอื่น
ๆ เอาไว้ อาจได้ภาพดาว กาแล็กซี่ เนบิวลา ที่สวยงามออกมาชื่นชมได้
หรือถ้ามีโอกาสส่งภาพเข้าประกวด อาจโชคดีได้รับรางวัลอีกด้วยก็ได้
เมื่อเป็นผู้มีประสบการณ์และดูดาวเป็นพอสมควรแล้ว หากมีโอกาสได้ออกไปท่องเที่ยวพร้อมกับครอบครัวหรือเพื่อน
ฝูง ไม่ว่าจะตามขุนเขาลำเนาไพร หรือชายทะเล ตลอดจนสถานที่ท่องเที่ยวอีกหลายแห่ง
เราอาจจะพกเอากล้องดู ดาวขนาดกะทัดรัดพร้อมแผนที่ดาวติดไม้ติดมือไปด้วย
ถ้าคืนใดท้องฟ้าปลอดโปร่งปราศจากเมฆ ก็ตั้งวงดูดาวกัน คงมีความสุขและสนุกสนานไม่น้อยทีเดียว
|