| ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์เกิดขึ้นบนฟ้า
อาจแบ่งได้เป็น 2 อย่างตามระยะที่เห็น คือ ปรากฏการณ์ในระบบ สุริยะหรือปรากฏการณ์ที่อยู่ใกล้
และปรากฏการณ์นอกระบบสุริยะ หรือปรากฏการณ์ที่อยู่ไกล
ระบบสุริยะเป็นบริเวณแคบ ๆ หรือเป็นจุดหนึ่งดาราจักรของเรา โดยอยู่ที่แขนของดาราจักร
และอยู่ห่างจุด ศูนย์กลางของดาราจักรเป็นระยะทาง 30,000 ปีแสง (1 ปีแสง
คือระยะทางที่แสงเดินทางในอวกาศเป็นเวลา 1 ปี คิดเป็นระยะทางประมาณ
10 ล้านล้านกิโลเมตร) ซึ่งหากมองทางช้างเผือกที่เป็นทางยาก จะเห็นว่ามีความฝ้าไม่
เท่ากัน ทางกลุ่มดาวคนยิงธนูมีความฝ้ามากกว่าทางกลุ่มดาวแมงป่อง เพราะเรากำลังมองไปทางศูนย์กลางของ
ดาราจักร
สำหรับปรากฏการณ์ใกล้ ๆ ในระบบสุริยะ ได้แก่ ปรากฏการณ์ที่เกิดจากดวงจันทร์
เช่น สุริยุปราคาที่ดวง จันทร์บังดวงอาทิตย์ จันทรุปราคาซึ่งดวงจันทร์เข้าไปอยู่ในเงาของโลก
ดวงจันทร์บังดาวเคราะห์ ดวงจันทร์บัง ดาวฤกษ์
ปรากฏการณ์ดาวตก หรือผีพุ่งใต้และฝนดาวตก เกิดในบรรยากาศโลกทุกวัน
แต่ฝนดาวตกเกิดจากดาว หางที่มีทางโคจรตัดกับทางโคจรของโลก จึงเกิดตามจังหวะที่โลกผ่านทางโคจรของดาวหางนั้น
ๆ เช่น โลกผ่านทางโคจรของดาวหางเทมเปล-ทัตเทิลในวันที่ 17 พฤศจิกายนของทุกปี
ซึ่งทำให้เกิดฝนดาวตก ซึ่งดูเหมือนว่าจะมาจากทางกลุ่มดาวสิงโต จึงเรียกฝนดาวตกในวันที่
17 พฤศจิกายนว่า "ฝนดาวตกกลุ่ม ดาวสิงโต"
ปรากฏการณ์สุริยุปราคา ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์อย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นนาน
ๆ ครั้ง และเป็น ปรากฏการณ์ที่สวยงาม ยากแก่ผู้ที่ได้เห็นจะลืมเลือน
ก็คือ สุริยุปราคาเต็มดวง (Total Solar Eclipse) สุริยุปราคาเป็นปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่โลก
ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ โคจรมาอยู่ในแนวเดียวกัน และอยู่บนระนาบเดียวกัน
โดยดวงจันทร์อยู่กลางระหว่างโลกและดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นช่วงเดือนมืด
(New Moon) นั่นเอง สำหรับสุริยุปราคาเต็มดวงนั้น ขนาดปรากฏของดวงจันทร์ใหญ่กว่าขนาดปรากฏ
ของดวงอาทิตย์เมื่อสังเกตจากโลก คนบนโลกจึงเป็นดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์จนมืดมิดทั้งดวงได้
สำหรับผู้ที่สนใจที่จะสังเกตการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงแล้ว ควรเดินทางไปอยู่บริเวณที่เป็นตำแหน่งกึ่งกลาง
ของแนวคราสเต็มดวงตามที่มีนักดาราศาสตร์ได้คำนวนเอาไว้
เมื่อสังเกตบนตัวดวงอาทิตย์ ก่อนที่ดวงจันทร์จะบังดวงอาทิตย์หมดดวงจะเห็นแสดงอาทิตย์ลอดผ่านหุบเขา
ใหญ่น้อยบนตัวดวงจันทร์ เกิดปรากฏการณ์ "ลูกปัดเบลลี่ (Baily's
Bead)" และปรากฏการณ์ "แหวนเพชร (Diamond Ring Effect)"
เห็นเป็นแสงประกายแวววาวคล้ายเพชรพลอย มีความสวยงามมาก และสิ่งที่น่า
สนใจที่สุดในปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง เห็นจะได้แก่การปรากฏบรรยากาศชั้นโคโรน่า
ซึ่งเป็นบรรยากาศชั้น นอกสุดของดวงอาทิตย์ แผ่รัศมีออกมาในช่วงที่ตัวดวงอาทิตย์ที่มีแสงแรงกล้าถูกดวงจันทร์บดบังจนมืดมิดหมด
ทั้งดวง แสงสว่างของโรโรน่าที่แผ่ออกมาอย่างสวยงามนี้ จะทำให้ผู้ที่ได้พบเห็นมีความตื่นตาตื่นใจ
การเตรียมตัวสำหรับผู้ที่มีความสนใจจะดูสุริยุปราคา เริ่มจากสอบถามถึงสถานที่ที่จะสามารถเห็นได้ชัดเจน
และผู้ที่สนใจเรื่องดาราศาสตร์มากพอสมควรอาจต้องเตรียมกล้องดูดาว กล้องถ่ายภาพ
ขาตั้งกล้อง และที่ลืมไม่ได้ เลยก็คือ แผ่นกรองแสงอาทิตย์ ไม่ว่าจะใช้ดูหรือใส่เวลาถ่ายภาพก็ตาม
ถ้าจะใช้ดูสุริยุปราคา อาจใช้ "ฟิล์มขาว-ดำ" ที่ยังไม่ได้ถ่ายภาพเอามาให้ถูกแสงอย่างเต็มที่แล้วเอาไปล้าง
จะได้แผ่นฟิล์มมืด ๆ นำไปส่องดูสุริยุปราคาได้ การดู สุริยุปราคาด้วยตาเปล่าจะเป็นอันตรายต่อตามาก
อาจถึงขั้นพิการหรือตาบอดได้ ดั้งนั้นทุกครั้งที่มองดูดวงอาทิตย์ จะต้องมองผ่านแผ่นกรองแสงเท่านั้น
ยกเว้นตอนช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์ถูกดวงจันทร์บังหมดทั้งดวงแล้วเท่านั้น
จึง จะสามารถดูโดยไม่ต้องใช้แผ่นกรองแสงได้ สำหรับผู้ที่ต้องการถ่ายภาพ
อาจใช้แผ่นกรองแสงพิเศษที่ใช้ในการ ถ่ายภาพดวงอาทิตย์โดยเฉพาะ ซึ่งอาจต้องปรึกษาร้านขายกล้องดูดาวหรือร้านถ่ายรูปว่า
แผ่นกรองแสงชนิดใดที่ สามารถใช้ถ่ายภาพสุริยุปราคาได้ โดยไม่เป็นอันตรายต่อกล้องถ่ายรูปและสายตา
|